Publikacje
Działalność naukowa od lat stanowi istotną część mojej pracy. Jestem autorem i współautorem artykułów publikowanych w czasopismach prawniczych, rozprawy doktorskiej poświęconej problematyce pełnomocnika w postępowaniu karnym oraz rozdziałów w monografiach naukowych. W swoich publikacjach podejmuję przede wszystkim zagadnienia z zakresu prawa karnego i postępowania karnego, a także wybrane problemy prawa gospodarczego.
Artykuły naukowe
Między represją a oddłużeniem.
O granicach efektywności obowiązku naprawienia szkody w prawie karnym
W artykule omawiam relację między obowiązkiem naprawienia szkody orzekanym na podstawie art. 46 k.k. a mechanizmami prawa upadłościowego. Przedstawiam argumenty wskazujące na to, że choć obowiązek ten ma charakter kompensacyjny i służy ochronie interesów pokrzywdzonego, jego rzeczywista skuteczność zależy również od możliwości wykonania, w tym od funkcjonowania instrumentów przewidzianych w art. 75 § 2 i art. 244c k.k.
Wskazuję, że ogłoszenie upadłości konsumenckiej może prowadzić do sytuacji, w której pokrzywdzony nie uzyska zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności, mimo prawomocnego orzeczenia obowiązku naprawienia szkody. Jednocześnie niewykonanie tego obowiązku z przyczyn wynikających z postępowania upadłościowego nie oznacza automatycznie „uchylania się” od jego wykonania, co może wyłączać zastosowanie przewidzianych przez prawo karne mechanizmów przymuszających. W konsekwencji obowiązek naprawienia szkody może pozostać formalnie w mocy, lecz nie spełniać swojej rzeczywistej funkcji kompensacyjnej. W artykule wskazuję na potrzebę zmian regulacji, które pozwoliłyby wyraźniej odróżnić rzeczywiste uchylanie się od wykonania obowiązku od jego niewykonania z przyczyn od sprawcy niezależnych. Probacja 2026, nr 3.
Czy prokuratura w Polsce powinna stać się organem konstytucyjnym?
Konstytucjonalizacja prokuratury w Polsce rodzi pytania o jej status ustrojowy, niezależność oraz relacje między władzą wykonawczą a organami ścigania. Przedstawiam argumenty za nadaniem prokuraturze rangi organu konstytucyjnego i przeciwko takiemu rozwiązaniu, uwzględniając doświadczenia Czech, Włoch i Niemiec. Zwracam uwagę, że brak konstytucyjnego umocowania prokuratury może sprzyjać wpływom politycznym, zwłaszcza przy połączeniu funkcji Prokuratora Generalnego i Ministra Sprawiedliwości.
Rozważam również możliwe konsekwencje konstytucjonalizacji, w tym ryzyko nadmiernej sztywności systemu i ograniczenia elastyczności ustawowej. Opowiadam się za wzmocnieniem ustawowych gwarancji niezależności prokuratorów, przede wszystkim przez rozdzielenie funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego oraz precyzyjne określenie granic ingerencji służbowej. Prokuratura i Prawo 2026, nr 6.
Informacja o leczeniu psychiatrycznym a dopuszczalność trybu nakazowego w sprawach o wykroczenia w ruchu drogowym
W artykule podejmuję problematykę stosowania postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia w ruchu drogowym, w których akta sprawy zawierają informacje o leczeniu psychiatrycznym obwinionego. Podkreślam, że informacje te mogą mieć istotne znaczenie dla oceny poczytalności, a tym samym dla możliwości przypisania winy za wykroczenie. Ich pominięcie może prowadzić do wydania wyroku nakazowego mimo istnienia wątpliwości, które wykluczają zastosowanie tego trybu postępowania.
Na przykładzie konkretnej sprawy wskazuję, jak zaniechania na kolejnych etapach postępowania – od czynności wyjaśniających po rozpoznanie sprawy przez sąd – mogą prowadzić do utrwalenia wadliwego rozstrzygnięcia. Analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego pokazuje, że problem ten nie ma charakteru wyłącznie incydentalnego. Opowiadam się za bardziej rygorystyczną kontrolą przesłanek postępowania nakazowego oraz za wprowadzeniem obowiązku sporządzania krótkiego uzasadnienia wyroku nakazowego, co mogłoby zwiększyć gwarancyjność tego trybu postępowania. Paragraf na Drodze 2025, nr 4.
Postępowanie nakazowe w sprawach o wykroczenia w ruchu drogowym – przyspieszenie czy ryzyko przedawnienia? Analiza w kontekście skutków dla karalności czynu
Postępowanie nakazowe zostało ukształtowane jako tryb mający przyspieszać rozpoznawanie spraw o wykroczenia i odciążać sądy od konieczności przeprowadzania rozpraw. W praktyce jego zastosowanie może jednak prowadzić do skutku przeciwnego. Wniesienie sprzeciwu od wyroku nakazowego powoduje konieczność rozpoznania sprawy w zwykłym trybie, co może znacząco wydłużyć postępowanie i zwiększyć ryzyko przedawnienia karalności wykroczenia.
W artykule analizuję, czy postępowanie nakazowe w sprawach o wykroczenia w ruchu drogowym rzeczywiście realizuje cel w postaci przyspieszenia postępowania, czy też jego zastosowanie może w określonych sytuacjach prowadzić do opóźnień skutkujących umorzeniem postępowania z powodu przedawnienia karalności. Paragraf na Drodze 2025, nr 2.
Prokurent – pełnomocnik czy nie pełnomocnik?
Wraz z H. Nowicką jestem współautorem artykułu poświęconego reprezentacji spółki przez prokurenta, który nie został jeszcze ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, oraz trudnościom związanym z weryfikacją jego umocowania. Punktem wyjścia jest sytuacja, w której prokurent występuje przed sądem, a sąd musi ustalić, czy może on skutecznie działać w imieniu spółki.
Szczólne znaczenie ma w tym kontekście ustawowy wymóg niekaralności prokurenta. Powstaje pytanie, na jaki moment należy oceniać spełnienie tego wymogu, jeżeli w chwili powołania prokurenta sąd nie miał możliwości jego zweryfikowania, a zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego zostaje przedstawione dopiero na etapie postępowania sądowego.
W artykule analizujemy konsekwencje tej sytuacji dla oceny umocowania prokurenta i bezpieczeństwa obrotu prawnego. Wskazujemy również na wątpliwości powstające na styku przepisów o prokurze, regulacji dotyczących Krajowego Rejestru Sądowego oraz wymogu niekaralności. Przegląd Prawa Handlowego 2025, nr 4.
Zastępstwo reprezentanta dziecka przez substytuta i aplikanta w postępowaniu sądowym
W artykule przedstawiam możliwość zastępowania reprezentanta dziecka przez substytuta oraz aplikanta w postępowaniu sądowym. Przedmiotem rozważań jest dopuszczalność powierzenia wykonywania czynności innej osobie oraz ograniczenia wynikające w tym zakresie z obowiązujących przepisów.
Szczególną uwagę poświęcam wymaganiom stawianym reprezentantowi dziecka i ich znaczeniu dla możliwości ustanowienia zastępstwa. Kwestia ta ma istotne znaczenie z perspektywy celu tej instytucji, jakim jest zapewnienie należytej ochrony praw i interesów małoletniego.
W publikacji poruszam również problem kolizji interesów dziecka i jego rodziców oraz omawiam zmiany związane z uregulowaniem instytucji reprezentanta dziecka w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Radca Prawny Zeszyty Naukowe 2025, nr 1.
Reprezentacja spółki z o.o. w organizacji jako pokrzywdzonego w postępowaniu karnym
W artykule omawiam problem reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji występującej w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego. O ile reprezentacja spółki, w której został już powołany zarząd lub inny organ uprawniony do jej reprezentowania, co do zasady nie budzi większych wątpliwości, o tyle sytuacja komplikuje się, gdy organ taki nie został jeszcze ustanowiony.
Problem ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ spółka może już na tym etapie potrzebować podejmować czynności procesowe w celu ochrony swoich interesów, w szczególności ustanowić pełnomocnika lub złożyć wniosek o ściganie. Powstaje zatem pytanie, kto może skutecznie działać w imieniu spółki jako pokrzywdzonego, jeżeli nie ma jeszcze organu uprawnionego do jej reprezentacji.
Przedstawiam przepisy znajdujące zastosowanie w takiej sytuacji oraz proponuję rozwiązanie pozwalające uporządkować kwestie reprezentacji spółki z o.o. w organizacji w postępowaniu karnym, w szczególności ustalić, kto i w jakiej roli może podejmować czynności procesowe w jej imieniu. Palestra 2024, nr 2.
Reprezentacja małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym
W artykule przedstawiam problem reprezentacji małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym w sytuacji konfliktu interesów wykluczającego reprezentowanie go przez rodziców. Problem ten nabiera szczególnego znaczenia, gdy jedno z rodziców jest oskarżone o popełnienie przestępstwa na szkodę dziecka, a drugie miałoby występować w jego imieniu.
Rozważam, czy w takich okolicznościach rodzic powinien mieć możliwość reprezentowania małoletniego pokrzywdzonego, i wskazuję na potrzebę przyznania pierwszeństwa reprezentantowi dziecka. Podkreślam, że konflikt interesów nie musi ograniczać się do sytuacji, w której interes rodzica pozostaje w oczywistej sprzeczności z interesem dziecka. Może on również wynikać z relacji między obojgiem rodziców i wpływać na sposób podejmowania decyzji procesowych w sprawie dotyczącej dziecka.
Postuluję zmianę art. 51 § 2a k.p.k. w celu wyeliminowania sytuacji, w których rodzic może reprezentować małoletniego pokrzywdzonego mimo rzeczywistego konfliktu interesów. Przedstawiam również znaczenie wprowadzenia instytucji reprezentanta dziecka oraz ograniczenia wynikające z art. 98 § 2 pkt 2 k.r.o. Radca Prawny Zeszyty Naukowe 2023, nr 4.
Monografie
Pełnomocnik w polskim postępowaniu karnym
Monografia powstała na podstawie badań naukowych prowadzonych na Wydziale Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego pod opieką naukową prof. dr. hab. Ryszarda A. Stefańskiego. Opracowanie poświęcone jest kompleksowej analizie instytucji pełnomocnika w polskim postępowaniu karnym i stanowiło podstawę uzyskania przeze mnie stopnia doktora nauk w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne.
Rekompensaty za poniesione koszty związane z odzyskiwaniem należności, [w:] Zatory płatnicze w działalności gospodarczej, red. M Sieradzka
W rozdziale analizuję regulacje dotyczące rekompensaty kosztów odzyskiwania należności, wprowadzone w związku ze zmianami mającymi przeciwdziałać zatorom płatniczym. Przedmiotem analizy są w szczególności przesłanki i zakres dochodzenia rekompensaty przez wierzyciela oraz jej znaczenie w sytuacji opóźnienia kontrahenta w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Wydawnictwo Difin 2021.
